Thứ Bảy, ngày 31 tháng 10 năm 2020        
     
 
   Diễn đàn
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  18/09/2020  
  Diển đàn ĐẤT NƯỚC  
  Đây là một danh từ thuần mộc, giản dị để gọi tổ quốc mà mỗi ngày, chúng ta ít nhất cũng được nghe đâu đó một lần, từ hoạt động giao tiếp bình thường hay trên các phương tiện thông tin đại chúng. Trong các cuốn Từ điển tiếng Việt, nhất là cuốn Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do GS. Hoàng Phê chủ biên (thường gọi là Từ điển Hoàng Phê) từ đất nước được định nghĩa là: miền đất đai, trong quan hệ với dân tộc làm chủ và sống trên đó. Trong nhiều trường hợp, đất nước đồng nghĩa với tổ quốc; quốc gia; sơn hà; non sông; nước non; giang sơn/san… thậm chí là quê hương; bản quán… Chiết tự theo kiểu phân tích cấu tạo từ thì đất nước là một từ ghép đẳng lập gồm hai thành tố: đấtvà nước, hoàn toàn là các từ đơn thuần Việt, chỉ hai vật chất cơ bản và tiêu biểu nhất (thủy và thổ trong ngũ hành), hợp lại với nhau, nhằm xác lập phạm vi, lãnh thổ, ranh giới của một quốc gia nào đó. Và như vậy, đất nước không chỉ là thủy và thổ mà còn là kim, mộc, hỏa và sâu xa và quan trọng hơn, là cả con người và một nền lịch sử - văn hóa - tâm linh ở trong đó.  
 
 



Có nhiều tác phẩm văn học - nghệ thuật viết về đất nước như là một trong những đề tài nổi bật, hàng đầu, thường trực. Khác với từ điển, những tác phẩm ấy định danh về đất nước một cách hình tượng và giàu khơi gợi, trong đó, có những tác giả lấy từ đất nước đặt tên trực tiếp cho tác phẩm của mình như các bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi; Xuân Diệu, Nguyễn Việt Chiến; chương Đất nước trong trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm hay ca khúc Đất nước của Phạm Minh Tuấn và Hồ Thi Ca…

Nếu Nguyễn Đình Thi dựng nên hình ảnh đất nước trong kháng chiến một cách đầy bi tráng: Súng nổ rung trời giận dữ/ Người lên như nước vỡ bờ/ Nước Việt Nam từ máu lửa/ Rũ bùn đứng dậy sáng lòa thì Nguyễn Khoa Điềm nói về thẳm sâu đất nước với những dòng lấp lánh chất lịch sử - văn hóa: Đất là nơi Chim về/ Nước là nơi Rồng ở/ Lạc Long Quân và Âu Cơ/ Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng/ Những ai đã khuất/ Những ai bây giờ/ Yêu nhau và sinh con đẻ cái/ Gánh vác phần người đi để lại/ Dăn dò con cháu chuyện mai sau/ Hàng năm ăn đâu làm đâu/ Cũng biết cùi đầu nhớ ngày giỗ Tổ. Thấm đẫm ngọn nguồn văn hóa tương tự, nếu Phạm Minh Tuấn và Hồ Thi Ca nhìn thấy đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu thì Trần Tiến lại nghe giai điệu Tổ quốc dịu dàng trong tiếng ru hời hay hùng thiêng trong tiếng chiêng đồng (Giai điệu Tổ quốc)...

Đất nước là một khái niệm thiêng liêng siêu phàm. Không ai trên đời này không có một đất nước (*), dù đó là một đất nước có diện tích mênh mông như Nga, Canada, Hoa Kỳ… hay chỉ là một đất nước có diện tích khiêm tốn như Vatican, Monaco, Nauru... Đất nước độc lập, tự do, thanh bình thì đó là hồng phúc của muôn dân. Còn mất nước là nỗi đại nhục của mọi người, khiến ai ai cũng đớn đau, uất nghẹn.

Đất nước Việt Nam có từ thời Hùng Vương với quốc hiệu Văn Lang đã qua biết bao thăng trầm, được mất. Dân ta đã có những lần tạm thời mất nước vì giặc ngoại xâm, nhưng rồi quật cường đứng lên giành lại độc lập cho đất nước mà gần nhất là cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược. Nói không ngoa, rất ít nơi nào trên trái đất rộng lớn và đầy biến cố này, người dân hiểu một cách sâu sắc và sinh động nghĩa lý của từ đất nước. Và vì vậy, cũng ít có nơi nào trên thế giới này, người dân quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do của đất nước một cách quyết liệt và ngoan cường như ở Việt Nam.

Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) ra đời ngày 2/9/1945 với bản Tuyên ngôn độc lập nổi tiếng do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại quảng trường Ba Đình, đã đánh dấu một cột mốc lịch sử vĩ đại và một chặng đường mới, vinh quang trong tiến trình bảo vệ, gìn giữ chủ quyền đất nước. Đây là sự kiện lịch sử được gọi bằng cái tên thiêng liêng: quốc khánh, nhắc mỗi con dân nước Việt luôn nhớ về, hướng về đất nước với ý thức công dân và trách nhiệm cộng đồng cao cả nhất.

Bàn về khái niệm đất nước, trước tiên, ắt phải nói đến lòng yêu nước. Đất nước sẽ chẳng có nghĩa lý gì khi ai đó không có lòng yêu nước, thương nòi hoặc chỉ là là lòng yêu nước, thương nòi nơi đầu môi chót lưỡi. Yêu nước bằng hô hào suông thì dễ, ai tuyên ngôn cũng được. Còn thể hiện lòng yêu nước vào trong cuộc sống thì mới cần, mới khó. Nóng hổi nhất hiện nay để mỗi công dân Việt Nam biểu lộ lòng yêu nước một cách đích thức, chính là việc tự nguyện, tự giác cùng toàn hệ thống chính trị, cùng Chính phủ và toàn dân vừa phòng chống đại dịch Covid - 19 thành công vừa tích cực đóng góp công sức vào công cuộc phục hồi và xây dựng kinh tế - xã hội tiếp tục phát triển. Đơn giản nhất, yêu nước là khi ra đường, khi đến chỗ đông người, cần phải đeo khẩu trang, phải giản cách theo đúng quy định. Có như vậy, mỗi người mới góp phần nhỏ của mình vào việc phòng chống đại dịch Covid - 19 đang bùng phát trở lại, giúp đất nước vượt qua thảm họa nhân loại này một cách thành công nhất.

Để kết bài viết ngắn, nhân kỷ niệm 75 năm Ngày Quốc khánh Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2020) xin đưa ra một hình ảnh thô mộc, giản dị: Mỗi ngày, ta không thể không đi qua một mét đất và không thể không uống một ngụm nước. Mỗi khi như vậy, ta biết mình đang sống trong đất nước và cùng đất nước. Hãy sống đúng bổn phận đích thực của một con dân nước Việt...

 

LÊ DÂN

 

__________

(*) Hiện nay, không ít người mang một lúc nhiều quốc tịch khác nhau, song với họ, quốc tịch gốc vẫn thiêng liêng nhất, bởi vì nó gắn với từ đất nước - nơi họ sinh ra, trong ý nghĩa nhân văn cao cả của nó.

 

 
     
  Cộng tác viên ( Báo VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật





  • RẠCH BÀU HÚT (18/09/2020)
















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |