Thứ Năm, ngày 13 tháng 8 năm 2020        
     
 
   Ca cổ
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  11/03/2013  
  Giọng hò Đồng Tháp vang xa  
 

GIỌNG HÒ ĐỒNG THÁP VANG XA


         Tác giả: Thanh Hà    

          Liên hoan sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc năm nay diễn ra tại Thành phố Biên Hòa tỉnh Đồng Nai từ ngày 19/10 đến ngày 3/11/2012 với sự tham gia của 22 đơn vị vừa công vừa tư, mang đến 27 vở diễn mà đa phần là được dàn dựng mới để tham gia. Khác với trước đây, liên hoan lần này chỉ tập trung cho đề tài hiện đại khiến đã có không ít ý kiến lo ngại cho chất luợng các vở diễn tham dự của các đoàn khi cải lương buộc phải thoát khỏi mảnh đất thể tài quen thuộc của mình là cổ trang, lịch sử… Tuy nhiên liên hoan đã khép lại với những vở diễn đậm chất men cuộc sống, phản ánh gần như trọn vẹn đời sống muôn mặt của xã hội hiện nay, thật sự là những tác phẩm nghệ thuật được các tác giả, đạo diễn, diễn viên chắt chiu gửi gắm tâm huyết của mình đã làm ấm lòng mọi người từ ban tổ chức, các đơn vị tham dự và khán giả yêu nghệ thuật cải luơng. 

 
 
 


Về dự liên hoan, Đoàn Văn công Đồng Tháp trình làng vở diễn “Giọng hò Đồng Tháp” kịch bản của Nhà biên kịch Lê Duy Hạnh do hai Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Trần Minh Ngọc và Nghệ sĩ Ưu tú Trần Thắng Vinh dàn dựng cùng với Nghệ sĩ Ưu tú Đinh Minh Mẫn chỉ huy biểu diễn. Liên hoan đã tổ chức tổng kết và trao giải tại Trung tâm Hội nghị và Tổ chức Sự kiện tỉnh Đồng Nai với 3 huy chương vàng và 6 huy chương bạc dành cho vở diễn, 34 huy chương vàng, 59 huy chương bạc dành cho diễn viên, như vậy chỉ có không đến 1/3 số vỡ diễn và cá nhân dành đuợc huy chương trong liên hoan lần này. “Giọng hò Đồng Tháp”đã nhận được một trong chín huy chương mà Ban tổ chức đã chọn để trao cho các vở diễn có chất luợng cao nhất trong liên hoan. Cùng với hai huy chương vàng của Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Hoài Sơn, Nghệ sĩ Ưu tú Trọng Vương và hai huy chương bạc của Nghệ sĩ Mỹ Vân và Nghệ sĩ Lam Tuyền, có thể nói Đoàn Văn công Đồng Tháp đã hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.

Thành công đó của “Giọng hò Đồng Tháp” trước hết phải xuất phát từ sự thành công của kịch bản. Từ một đề tài tưởng chừng quá khô khan: “xây dựng nông thôn mới” Nhà biên kịch Lê Duy Hạnh đã viết nên một kịch bản cải lương vừa đậm chất trữ tình, mượt mà, êm ả, lại vừa phản ánh một cách chân thật, khắc nghiệt những vấn đề của nông thôn, nông dân hiện nay. Những mối tình vô vọng, những số phận trắc trở đã tạo nên nhiều uẩn khúc khiến cho những làn điệu, những bài bản cải lương nam bộ có đất để phô diễn tính hấp dẫn vốn có của mình. Chuyện tình tay ba giữa Tư Thổ, Hai Mẹo và Chín Hà không hề có mô típ tương tự vì nó mang tâm tình, hơi thở của người nông dân Đồng Tháp Mười. Hai Mẹo yêu Chín Hà với một tình yêu hết sức chân chất, thật thà. Biết rõ mười mươi Chín Hà chỉ yêu Tư Thổ, Hai Mẹo chẳng những không oán trách mà còn hết sức đau lòng, một mực bênh vực cho Chín Hà khi thấy Tư Thổ yêu Năm Nhạn. Tư Thổ là hình tượng của người nông dân vừa cần cù, vừa sáng tạo. Khi Năm Nhạn xuất hiện rồi lại đột ngột ra đi để lại cho Tư Thổ vết thương lòng cay đắng vì nỗi nhớ nhung đối với nhan sắc Nha Mân này thì anh đã biết biến niềm đau kia thành niềm tin vào việc chiến thắng thiên nhiên, trồng được lúa trên đất phèn. Chính sự nỗ lực mà ai cũng cho là điên khùng đó đã giúp ông và mọi người trở nên giàu có trong công cuộc khai thác Đồng Tháp Mười khắc nghiệt này. Năm Hà cả đời khổ vì yêu Tư Thổ mà không được đáp lại nhưng với tấm lòng nhân hậu của mình đã nhanh chóng đồng tình và góp sức với giải pháp cho vấn đề của nông dân và nông nghiệp mà Út Nhỏ (con trai của Tư Thổ) và Phụng (con gái của Năm Nhạn) đề xuất. Bên cạnh đó, Năm Nhạn hai lần phải rời bỏ vùng đất mà mình đã tá túc và có nhiều ân tình nhưng cả hai lần đều để lại những dấu ấn tốt đẹp. Và như vậy, những mối tình sâu nặng nhưng không có hy vọng giữa Tư Thổ và Năm Nhạn, giữa Chín Hà với Tư Thổ, giữa Hai Mẹo với Chín Hà hòa vào tình bạn, tình người giữa Tư Thổ và Hai Mẹo, cùng với những trăn trở vượt qua những khuôn khổ, lối mòn vươn lên một cuộc sống mới, hiện đại đã tạo nên những giằng xé nội tâm bên trong nhân vật. Rồi mối tình giữa Út Nhỏ và Phụng làm bừng niềm tin yêu, hy vọng vào sức sống của một vùng đất thấm đượm giọng hò Đồng Tháp và tạo nên một cái kết lung linh cái đẹp nhân ái, nhân văn. Kịch bản Giọng hò Đồng Tháp đã khai thác sâu vào đời sống tâm lý nhân vật nhiều hơn hành động bên ngoài, tính trữ tình, tự sự hòa quyện hợp lý với tính kịch, hệ thống bài bản cải lương được thiết kế và sử dụng hợp lý, hiệu quả nên đã trở thành một vở cải lương có giá trị cao. Hơn thế nữa, tác giả đã thật sự góp nhặt và chưng cất được những gì thân thiết nhất, tinh túy nhất để tạo nên sự nồng say, ngây ngất của người xem đối với tình đất, tình người của quê hương đẹp nhất bông sen.

Trên nền kịch bản đó, các đạo diễn đã hợp tác một cách nhuần nhuyễn để tạo nên một vở diễn vừa hiện đại lại vừa đậm đà bản sắc cải lương nam bộ mang hương vị một vùng quê đồng bằng sông Cửu Long. Nếu không để ý đến các mảng diễn đã được  ra công dàn dựng để tạo nên những hiệu quả ấn tượng như đoạn Tư Thổ và Năm Nhạn gặp nhau trong cơn mưa giông, đoạn mọi người bỏ đi trong khi Tư Thổ miệt mài nghiên cứu trồng lúa trên đất phèn, đọan Tư Thổ nghiên cứu thành công… thì khó thấy được công việc cụ thể của các đạo diễn qua diễn xuất của các diễn viên. Các diễn viên hầu như đã sống thật với nhân vật của mình mà không phải dụng công để diễn xuất. Với bản lĩnh của một Nghệ sĩ Ưu tú, Vũ Hoài Sơn thể hiện nhân vật Tư Thổ và Trọng Vương thể hiện nhân vật Hai Mẹo hết sức thành công. Một Tư Thổ dám nghĩ dám làm, yêu thương sâu nặng, một Hai Mẹo thương người hơn thương mình, nhưng khó hòa nhập với cuộc sống giàu sang đã hiện lên trên sân khấu của Đoàn Văn công Đồng Tháp hết sức thuyết phục, tự nhiên. Nhân vật Chín Hà đã được nữ nghệ sĩ Mỹ Vân khắc họa rõ nét từ nét dung dị, chất phát ở ngoại hình cho đến tính bao dung, chịu đựng ở bên trong tâm hồn. Vai Năm Nhạn cũng vậy, Nghệ sĩ Lam Tuyền phần nào đã thành công khi góp phần xây dựng hình tượng nhân vật theo đúng kịch bản và ý đồ dàn dựng của đạo diễn. Tuy nhiên, giá như Chín Hà được diễn xuất thần hơn nữa, để lại nhiều ấn tượng hơn nữa hay Năm Nhạn được dành nhiều đất diễn hơn, nhiều chiều sâu tâm lý hơn thì chắc có lẽ thành công của Giọng hò Đồng Tháp không chỉ dừng lại ở đấy.

Cũng không thể không nhắc đến công sức của các họa sĩ, nhạc sĩ và biên đạo múa đã góp phần vào thành công chung của vỡ. Với thiết kế trang trí sân khấu lấy hình tượng chủ đạo từ những họa tiết bông sen, lá sen, rễ sen và những giọt nước mưa, nữ họa sĩ thiết kế Kim B đã thật sự vẽ ra một bài thơ, tạo nên một khung cảnh mang tính ước lệ, nhiều cảm xúc. Trên cái nền đầy chất biểu cảm đó, phần âm nhạc sử dụng những phương tiện của âm nhạc thính phòng nhưng lại kết hợp một cách hiệu quả với các nhạc cụ dân tộc và các làn điệu, giai điệu của một miền quê hương Đồng Tháp đã đem lại cho nhạc sĩ Trần Vương Thạch giải thưởng Nhạc sĩ xuất sắc của liên hoan. Phần múa cũng góp phần tạo nên cho Giọng hò Đồng Tháp những khác biệt rõ nét. Hình tượng cây lúa mọc trên đất phèn đã được sử dụng một cách nhuần nhuyễn qua chất liệu vũ đạo dân gian, múa hiện đại và cả múa đương đại làm cho người xem càng thấm thía tình đất, tình người trong việc giữ gìn truyền thống mà vẫn bảo đảm phát triển tốt đẹp, không lạc hậu.

Qua những yếu tố trên, có thể nói Giọng hò Đồng Tháp đã mang lại cho khán giả tham dự liên hoan nói riêng và khán giả mến mộ cải lương nói chung một bữa tiệc thịnh soạn, phong phú của những cung bậc cảm xúc, nhiều chiều kích suy nghĩ về cuộc sống của người nông dân Đồng Tháp và của cả nước.  

Thật ra, Đoàn Văn công Đồng Tháp trước nay vẫn thường hướng tới các kịch bản viết về đề tài xã hội, có tính thời sự và tính chiến đấu cao, không ngại va chạm. Khai thác thế mạnh này ở các kỳ Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc 1985, 1990, 1995, 2000, Đoàn đã tham dự với các vở diễn hiện đại và mang về nhiều Huy chương Vàng – Bạc. Giai đoạn 2000-2011, Đoàn lại tiếp tục có nhiều vở diễn tâm lý – xã hội hay như: “Sóng cuộn giữa đời thường”, “Phía sau bản hợp đồng”, “Nước mắt tình người”, “Lối mòn nghiệt ngã”, “Nỗi đau người mẹ”, “Chiến trường không tiếng súng”, “Một cây làm chẳng nên non”, “Xuân Đông Thư Hận”,  “Điều không thể mất”… Nhưng một trong những vở đỉnh cao của Đoàn là “Trở về miền nhớ” đã đạt Huy chương vàng trong Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 2009, đạt giải A Hội NSSK Việt Nam năm 2010, và được Bộ VHTT&DL mời diễn phục vụ Đại lễ 1000 năm Thăng Long Hà Nội.

            Những thành tích kể trên đã đưa Đoàn trở thành một trong những đoàn nghệ thuật mạnh nhất cả hai miền Đông và Tây Nam bộ có khả năng và trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn ngọn lửa cải lương cho cả nước. Thế đứng đó của Đoàn xuất phát từ quan điểm luôn phát huy nội lực, không thụ động chờ đợi Nhà nước bao cấp. Trong biểu diễn kết hợp đuợc cả việc phục vụ các yêu cầu chính trị, vừa đáp ứng được nhu cầu giải trí của công chúng. Đoàn cũng tăng cường giao lưu nhiều, nhất là lưu diễn ra phía Bắc với số lần nhiều nhất và dài ngày nhất so với các đoàn cải lương Nam bộ khác.

            Phát huy những truyền thống đó, đến với Liên hoan năm 2012, Đoàn Văn công Đồng Tháp đã tiếp tục góp phần quan trọng vào thành công chung, đồng thời đưa Giọng hò Đồng Tháp vang xa khắp mọi miền đất nước. Trong không khí của những ngày đầu năm, trong khí thế của Đoàn đang được ngân sách đầu tư xây dựng lại cơ ngơi, trụ sở đàng hoàng hơn, hoành tráng hơn, xin được gửi đến lãnh đạo và anh chị em diễn viên, công nhân viên của Đoàn lời chúc tiếp tục thắp sáng được ngọn lửa yêu cải lương trong lòng người hâm mộ gần xa./.

 
     
  Trần Thanh Hà ( Báo VNĐT)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật





















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |