Thứ Năm, ngày 9 tháng 7 năm 2020        
     
 
   Tạp văn
  Bản in |  Gửi email    Cập nhật ngày:  09/12/2019  
  LỜI PHÊ  
 

Chiều nay thằng con lớp mười của tôi đi học về trễ gần cả tiếng, trời sẫm tối mà chưa thấy nó về, tôi hơi chột dạ. Nhà chỉ cách trường khoảng cây số rưỡi, thường thì chỉ sau khi tan trường mười phút là nó về rồi. Gần sáu giờ tối thì nó về tới, người nhễ nhại mồ hôi, mặt không tươi như mọi bữa. Nó cởi áo ở trần rồi ngồi bệt xuống nền nhà, nhìn bâng quơ ra đám trầu bà đang rung rinh đón gió trước sân. Tôi đoán là có chuyện nên đi vô rót ly nước mát đưa cho cu cậu rồi ngồi xuống kế bên, tôi không hỏi nhưng sẵn sàng lắng nghe nếu có người chia sẻ.

 
 
 

Sau khi uống ực một cái hết veo ly nước, nó đứng lên xé tờ lịch cuộn tròn lại giả như cái mi rô kê vào miệng tôi “phỏng vấn”:

-          Dạ, cô là cô giáo xin cô cho biết cô mong đợi gì ở tụi học trò của cô? Có phải mong “tụi tui” lúc nào cũng chín mười điểm môn cô không?

Tôi chưa kịp trả lời thì nó “nã” tiếp:

- Cô có biết là cô chỉ dạy một môn còn “tụi tui” học hơn mười môn không? Mà thầy cô ai cũng đòi phải nắm hết, thậm chí hơn những điều thầy cô giảng dạy? Có ai quan tâm tới khả năng của từng học sinh và thấu hiểu cảm giác của “tụi tui” không? Nếu “tụi tui” mà giỏi hết các môn, kiến thức gì cũng biết hết, thì là giáo viên rồi chứ đâu còn là học sinh nữa, mà còn là giáo viên đại tài, cân hết mười mấy môn...

- Còn nếu là cha mẹ thì mong con cái thành …thiên tài hết phải không?

Tôi trợn mắt vì ba câu “phỏng vấn” liên tục và thái độ như “đạn nổ” của nó. Hôm nay còn kêu mẹ bằng “cô” rồi xưng “tụi tui” nữa, trời ạ! Nhìn cái mặt nghiêm trọng, cái tướng ở trần rồi gương mặt mụn đang “nghinh” của chàng trai non mười lăm tuổi, tôi không nhịn được cười:

- Con có chuyện gì à?

Nó dòm mặt tôi một hồi, tiếng thở đều dần sau một hồi bức xúc rồi cụp đôi mắt có hàng lông mi rậm, buồn bã dòm xuống chân. Nó nói không phải nó mà là bạn nó. Hôm nay bị điểm kiểm tra dưới trung bình và nhận được lời phê «Học như vầy chỉ có nước đi ăn mày». Bạn nó rất buồn, vậy là hai đứa nó rủ nhau ra công viên ngồi…hứng gió. Nó nói bạn đi học rất xa (phải qua một chuyến đò vì bạn ở cồn) và không học đều được các môn…Bạn buồn và thất vọng rất nhiều (chắc phần lớn là thất vọng chính bản thân mình). Bạn tâm sự cùng nó thấy bế tắc, hay là nghỉ học…Nó không biết làm gì để an ủi bạn, chỉ kêu bạn cố lên, ngồi một hồi trời tối rồi hai đứa ra về, nó đi chỉ một cây số rưỡi còn bạn hơn mười cây số, nó nói có khi nào sau chuyện này bạn trở nên trầm cảm?

Tôi choàng tay qua vai nó, kiểu của hai thằng bạn cặp kè. Chờ cho lòng nó từ từ dịu xuống rồi tôi nói nhỏ. Tôi nói là tôi luôn hiểu nó, dù ở vai trò là cô (tôi là giáo viên) hay là cha mẹ. Với người bạn kia cũng vậy, hãy luôn khỏe mạnh, tin tưởng vào bản thân và tin vào cuộc sống này. Hãy luôn hướng về phía trước. Đừng vì một lời nói thiếu tính xây dựng mà hao mòn ý chí khi chưa kịp khám phá ra khả năng thật sự của chính mình.

Lúc con còn nhỏ, mỗi lần kiểm tra xong, về nhà nó thường hay dòm mặt tôi rồi lặp đi lặp lại «không biết kì này con bao nhiêu điểm?». Nó nói tôi là cô giáo, nó sợ nó mà không loại giỏi tôi sẽ «quê » với mọi người. Những lúc như vậy tôi thường xoa đầu nó rồi cười «con có cố gắng là được rồi, đừng tự gây áp lực cho mình, con ổn là tốt rồi, mẹ hổng quê đâu».

Nhớ hồi tôi đi học, loại trung bình là ô kê lắm rồi, loại khá và giỏi đếm trên đầu ngón tay. Tôi nhớ như in lời phê trong bài kiểm tra của các thầy cô ngày đó «Trình bày tốt, rất giỏi » hoặc «Có tiến bộ, đáng khen» hay «Cần cố gắng thêm», dữ lắm là «Trình bày sơ sài, cần chú ý hơn »… . Mỗi lần đọc những lời phê đó, chúng tôi không bao giờ mặc cảm mà còn thấy trong lòng phấn khởi lạ thường, như có nguồn năng lượng đẩy mình về phía trước.

Nhớ hồi tiểu học, lớp tôi có bạn Bình, bạn ấy học yếu nhưng đặc biệc rất khéo tay, giờ thủ công luôn được cô chủ nhiệm khen vì nắn con trâu hay gọt đẽo các đồ dùng từ gốc cây rất khéo. Sau này dù không học hết lớp mười hai nhưng nhờ siêng năng và luôn học hỏi nên Bình đã trở thành chủ một cơ sở thủ công mỹ nghệ rất nổi tiếng ở xã tôi, chứ không phải là «Ăn mày» hay là «Đồ vô dụng» như một ít người vẫn nghĩ…Còn tôi, hồi cấp ba thầy dạy toán thường dòm tôi rồi cười nói «T viết chữ tốt quá, sau này em hãy làm cô giáo để… viết chữ cho học sinh coi», không ngờ thầy nói chơi vậy mà… tôi thành cô giáo thật… ».

Mấy tuần trước, khi phát bài kiểm tra tập trung, lớp tôi dạy có một em học sinh chạy lên đưa cho tôi coi lời phê trong bài của em «Ai dạy cẩu thả vậy?». Sau đó em rất buồn, vì tôi là giáo viên dạy lớp, nhưng bài kiểm tra tập trung thì do giáo viên khác chấm. Em xin lỗi tôi rất nhiều, nói là do em học bài không kỹ, trình bày không tốt mà tôi bị mang tiếng là người «dạy cẩu thả », chứ không phải lỗi tại tôi…Tôi cười nói em đừng để ý, dù sao đi nữa thì tôi vẫn chấp nhận các em, như chấp nhận một điều rất đỗi bình thường về sự không hoàn chỉnh của một con người (làm sao hoàn chỉnh trăm phần trăm được?)…miễn là các em luôn cố gắng. Tôi cũng không tìm người đồng nghiệp kia để hỏi vì sao lại có lời phê như vậy?

Có câu chuyện kể rằng có một người kia hằng ngày mang hai chiếc bình đi lấy nước. Chiếc bình bên phải thì nguyên vẹn còn chiếc bình bên trái thì chẳng may bị mẻ nên nước bị nhiễu bớt ra ngoài. Ngày nào khi gánh một lúc thì lu nước bên phải đã đầy còn lu bên trái do chiếc bình bị mẻ mà chưa đầy được. Lúc đó cái bình nguyên luôn dòm cái bình mẻ một cách không thiện cảm rồi trách móc «Mày đúng là vô dụng, tại mày mà cái lu bên đó chưa đầy, ông chủ phải đi gánh nữa», cái bình mẻ nghe vậy vô cùng buồn bã. Một thời gian sau, có một điều kì diệu đã xảy ra là con đường phía bên cái bình mẻ do có nước nhiễu ra mà mọc lên nhiều hoa cỏ và trổ bông rất đẹp…kéo theo nhiều ong bướm ghé chơi, vì vậy mà cái bình mẻ đã vui lên và thấy mình còn có ích…

Thiết nghĩ, ở bất cứ môi trường nào hay hoàn cảnh nào, một lời nói mang tính «sát thương cao» có thể vô tình làm thui chột đi một phần nào ý chí của con người. Còn một lời động viên, thấu hiểu, chân tình...có khi giúp người ta mở ra một chân trời phía trước…

Vậy vì sao ta không tặng cho nhau những lời động viên đúng lúc?

 

                                                                                   Tháng 11/2019

                                                                                             Kim Thắm              

 

 
     
  Cộng tác viên ( báo VN)  
  Về đầu trang 

Ý kiến bạn đọc
 Gửi ý kiến 

Cùng tác giả
 


Các bản tin Khác

 Bài mới cập nhật





















  •  Shop văn nghệ

     Nỗi nhớ thời gian (27/10/2014)  


     Người cận vệ- (12/08/2014)  


     Tuyển tập kịch ngắn (20/03/2014)  


     Hoa dồng (20/03/2014)  


     
     Tìm tác giả
     
     
         
     



     
     
       
       
         
    Hội thành viên
         
     
    Đăng ký nhận bản tin
      
     
     

     
    Múa |  Điện ảnh |  Văn nghệ thiếu nhi |  Văn nghệ trẻ |  Quê hương-Đất nước-Con người |  Văn nghệ nước ngoài |  Tác giả-Tác phẩm |  Bạn đọc |  Vui-Phê bình |  Shop văn nghệ |